Het PAROOL – Frame Bikes geeft fietsen met een verhaal een nieuw leven

Justin van den Born (34) verbouwt fietsen waaraan de eigenaar dierbare herinneringen heeft. Dat begon met de Jorg, een vintage racefiets die hij met een jeugdvriend ontwierp ter nagedachtenis aan diens broer.

Dat RIH-fietsframe stond altijd in de weg. Iedereen struikelde er bij binnenkomst over. En er kwamen in die tijd nogal wat mensen op bezoek, want Jorg Hornung, die het frame in zijn huis had staan, was ­ernstig ziek. Hij peinsde er niet over om het te weg te halen. Het bleef staan als ­belichaming van een toekomstdroom dat geduldig wachtte op zijn bestemming.

Zijn vier jaar oudere broer Erik Hornung (36) had het RIH-frame ooit met hem opgehaald in Amstelveen. “Het lag ergens verscholen achter een ­oude woonboot. Jorg ­wilde er graag een mooie fiets van bouwen. Helaas is dat er nooit meer van gekomen.”

Jorg overleed vierenhalf jaar geleden op 28-­jarige leeftijd aan kanker. “Domme pech,” noemt Erik Hornung het. Pech die begon bij een vreselijk scooterongeluk, dat Jorg maar ternauwernood overleefde.

“Een wonder, want hij was er heel ernstig aan toe. Zijn sterke lichaam was zijn redding. Jorg was sportief. Hij bokste veel en heeft op hoog ­niveau gehockeyd.” Erik was nog maar amper van de schok bekomen toen hij een nieuw afschuwelijk ­bericht te horen kreeg.

Onaangeroerd

“Toen Jorg in coma lag, werden er foto’s ­gemaakt van zijn middenrif om te kijken of er schade was van het ongeluk. Daaruit bleek dat een van de lymfeklieren achter zijn longen sterk verdikt was. De artsen dachten aanvankelijk aan een griepje, maar het bleek een uitzaaiing te zijn van een agressieve vorm van teelbalkanker.”

Door zijn sterke gestel doorstond Jorg min of meer ­fluitend de chemotherapie. “Tijdens die chemokuren ­boksten Jorg en ik geregeld tegen elkaar. We hebben ons er letterlijk samen doorheen gebokst. Uiteindelijk heeft hij het toch niet gered.”

Het RIH-frame bleef onaangeroerd achter. Erik had het een tijdje in zijn auto liggen, reed ermee rond, peinzend over wat hij ermee zou doen. Weggooien? Dat nooit. De fiets moest er alsnog komen. Hij speelde met het idee ermee de Alpe d’Huzes te gaan rijden, een tocht waarmee hij geld kon inzamelen voor de bestrijding van kanker. Hij zocht contact met zijn jeugdvriend Justin van den Born, die zich na een burn-out ­bezighield met het bouwen van fietsen. “Hij kende Jorg ook en wilde me graag ­helpen.”

Uren brachten de twee vrienden door in een schuur achter Van den Borns ouderlijk huis, met alleen dat frame, de voorvork en een stuur. Via het ontwerp van de fiets werd die ontzettend verdrietige ­gebeurtenis, die bijzondere jongen die ze allebei zo misten, plotseling beter bespreekbaar.

Tegenpool

“Het was dubbel, en daardoor moeilijk. Ik werd steeds geconfronteerd met het verlies van Jorg, maar tegelijkertijd hielp het hele proces met de fiets me ook bij het verwerken. Het was fijn om op deze manier met Jorg bezig te zijn.”

De fiets moest de uitstraling van Jorg krijgen en écht bij hem passen. “Jorg was mijn tegenpool: extravert en uitgesproken. Ik deed keurig één studie en vond een baan, hij deed er drie, werd barman bij Paradiso en later stoker bij proeflokaal Wynand Fockink. Hij had tatoeages en stortte zich vol in het nachtleven. We woonden schuin tegenover elkaar in De Baarsjes. Als ik thuiskwam, ging hij naar zijn werk, en andersom. Achteraf bezien denk ik dat hij alles ­eruit heeft gehaald, alsof hij wist dat hij niet oud zou ­worden.”

Ook Van den Born kende hem zo: “Een aparte gozer die zijn eigen weg ging en zich niets aantrok van wat anderen van hem vonden.” Zeker was dan ook dat de fiets moest opvallen en in elk geval niet donker mocht zijn. Een felle kleur, dát was Jorg.

Van den Born: “‘Oranje’ zeiden we allebei tegelijk. Strak en clean, maar wel opvallend.” Hornung: “Vintage, want Jorg had al een oude racefiets waarmee hij met allerlei kamikaze-acties door Amsterdam crosste. Sportief en rauw, met rafels. Bepaalde elementen in het frame zijn daarom ­bewust niet helemaal gepolijst.”

Burn-out

Beslissingen over de kleinste dingen kostten moeite, ­omdat ze steeds weer de herinnering aan Jorg opriepen. Lang konden Van den Born en Hornung aarzelen over de haakjes die nog in het frame zaten. Moesten die weg of niet? Had Jorg dat zo gewild?

“Erik moest erover beslissen en soms was dat lastig. Het riep emoties op. De oogjes voor de versnellingskabels ­hebben we bewust laten zitten, omdat Erik ooit de Alpe d’Huzes met deze fiets wilde gaan rijden. Die oogjes ­waren eigenlijk overbodig, omdat ik de versnellingen heb verwerkt in het achterwiel.”

Het eindresultaat is een feloranje vintage racefiets die de naam Jorg kreeg. “Hij is heel waardevol voor mij. De fiets is een eerbetoon aan Jorg. Ik vind hem eigenlijk te mooi om op te fietsen. Hij staat nu in de kamer van mijn zoontje Jack Jorg, die naar mijn broertje vernoemd is.”

Voor Van den Born was het bouwen van de Jorg niet ­alleen een betekenisvolle manier om zijn vriend te helpen, maar ook een inspiratiebron voor een nieuwe ­manier van fietsen maken. “Er zijn al veel fietsenbouwers. Ik wil me onderscheiden door mijn fietsen iets extra’s mee te geven. In elke fiets die ik bouw, schuilt een persoonlijke herinnering. Zo kan ik de eigenaar iets dierbaars teruggeven.”

In de eerste fiets die Van den Born bouwde zat zijn eigen verhaal. Na een carrière als projectleider bij KPN kreeg hij een burn-out en besloot hij te gaan doen wat hij altijd al wilde: een eigen racefiets bouwen. “Ik deed dat in de schuur van mijn ouders, zonder enige voorkennis. Via YouTubefilmpjes en steeds weer opnieuw proberen heb ik mezelf de technische vaardigheden aangeleerd.”

Oude Peugeot

Na het project voor Hornung wil Van den Born met zijn ­bedrijf Frame Bikes alleen nog maar fietsen met ‘een ziel’ bouwen. Met elke klant voert hij eerst een uitgebreid ­gesprek over zijn of haar wensen. “Ik vraag naar het verhaal achter de fiets, van wie hij is geweest, welke herinneringen er aan vastzitten. Op basis daarvan maken we ­samen een ontwerp.”

Zo hielp Van den Born een jongen die de oude Batavus-racefiets van zijn grootvader helemaal wilde laten opknappen. “Hij gebruikte hem als stadsfiets, maar hij was inmiddels zo verrot dat hij eigenlijk rijp was voor de schroothoop. ‘Doe hem toch weg,’ zei iedereen tegen hem. Maar de fiets van je opa doe je niet zomaar weg. Kleinzoon Rick greep in en bracht de fiets bij mij.”

In overleg kleurde Van den Born de fiets blauw-wit. Opa had bij de marine gezeten, dus die kleuren pasten goed bij hem. De oude ­Batavus werd omgedoopt tot de GV32: ‘grootvader, geboortejaar 1932′.” Een ander model, Joop’s Classic, is een de ­oude Peugeotracefiets van de baas van een vriend. 

Undercover

“Hij heeft er twintig jaar en duizenden kilometers op ­gereden en is er veel mee naar het buitenland geweest. Toen hij minder ging fietsen, stond het ding weg te roesten in de schuur. Ik gaf hem een volledig nieuwe look, ­zodat hij een volgende ronde mee kon.”

Ook Peggy, een vrouw die op haar zestiende een racefiets van haar vader had gekregen, kwam bij Van den Born terecht. “Ze deed er niets meer mee, maar wilde er ook geen afstand van doen. Ik maakte er een nieuwe racefiets van, met een hondenmand voorop.”

De prijs van een Frame-bike is afhankelijk van het ­ontwerp, aantal werkuren en het soort onderdelen. De fietsen van Van den Born manoeuvreren veelal ­undercover door het straatbeeld. “In uiterlijk zijn ze heel verschillend, omdat ze custom-made zijn. Ze zijn alleen te herkennen aan de koperen bel en het logo van een ­stokstaartje.”

Limited edition

Voor de Jorg maakt Van den Born binnenkort een ­uitzondering. De feloranje racefiets viel op, zoals de ­bedoeling was. Op Facebook vergaarde de fiets veel positieve reacties. Niet alleen van vrienden en kennissen, maar ook van onbekenden die onder de indruk waren van het verhaal erachter. “We kregen steeds vaker reacties van mensen die ook zo’n fiets wilden om de herinnering aan Jorg levend te houden.”

Van den Born en Hornung willen daarom een limited edition van vijf tot tien exemplaren van de Jorg gaan ­uitbrengen. “Het grootste deel van de opbrengst gaat naar een kankerfonds, omdat Jorg dat graag had gewild,” zegt Van den Born. Hornung benadrukt dat het absoluut niet de bedoeling is om de fiets commercieel uit te buiten.

“We vinden het mooi als een paar mensen straks op de Jorg door Amsterdam fietsen. De fiets zal voor een lach en een traan zorgen. Vrienden die altijd struikelden over dat ­onhandige frame, zien dat het uiteindelijk een mooie ­bestemming heeft gekregen.”

Meer informatie: www.madebyframe.nl

Check hier het artikel op Het Parool